เกมวงปริศนาอักษรไขว้ในกีฬาภาษาไทย
เป็นการพัฒนาการเล่นเกมปริศนาอักษรไขว้จากการสะกดสร้างคำศัพท์บนแผ่นกระดาษ มาเล่นบนกระดานที่มีการกำหนดคะแนน จากการวางเบี้ยอักษรของการสร้างคำศัพท์แต่ละคำ
   

กติกาการเล่นเกมสะกดสร้างคำศัพท์ภาษาไทย กำหนดจำนวนผู้เล่น สามารถเล่นได้ตั้งแต่ ๒ - ๔ คน หรือเล่นคนเดียว เพื่อการฝึกซ้อม ดังนี้คือ....องค์ประกอบของเกมวงปริศนาอักษรไขว้ใน "กีฬาภาษาไทย" ประกอบด้วย

 
     
  กติกาการหยิบเบี้ย กำหนดให้ผู้เล่นสามารถหยิบเบี้ยตัวอักษรที่เป็น พยัญชนะ คราวละ ๙ ตัวอักษร  
     
  กติกาและวิธีการเล่นเกมวงปริศนาอักษรไขว้ใน “กีฬาภาษาไทย”  
     
  ผู้เล่นตามที่กติกากำหนดตั้งแต่ ๒ ถึง ๔ คน ก่อนเริ่มต้นการเล่น ผู้เล่นจะต้องหาบุคคลที่จะเป็นผู้เล่น เริ่มต้นเป็นคนแรก และลำดับถัดไปโดยการหยิบ เบี้ยพยัญชนะ กำหนดให้ผู้เล่นที่หยิบได้เบี้ยพยัญชนะตาม ลำดับก่อนหลังของเบี้ยตัวอักษร ก - ฮ จะเป็นผู้เล่นคนแรก และลำดับถัดไปตามตัวอักษร  
     
  ๑. ผู้เล่นคนแรก จะได้รับสิทธิ์ในการหยิบ เบี้ยพยัญชนะ ก่อนตามจำนวนที่กติกากำหนดเป็นคนแรก ตามด้วยผู้เล่นลำดับถัดไป วนตามเข็มนาฬิกา (วนขวา)  
 
  ๑.๑ การสะกดสร้างคำ ผู้เล่นคนแรกจะต้องใช้ภูมิปัญญาความสามารถในการนำ เบี้ยพยัญชนะ ที่หยิบ ขึ้นมาตามกติกามาประสมสะกดสร้างคำศัพท์ที่มีความหมายเป็นที่ยอมรับในภาษาไทยไม่น้อยกว่า ๔ ตัวอักษร สำหรับการสะกดประสมสร้างคำศัพท์คำแรก อาทิเช่น คำศัพท์ทั่วไป สำนวน สุภาษิต คำพังเพย และคำราชา ศัพท์ เป็นต้น (โดยยึดถือพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน) นอกจากนี้ยังสามารถสะกดสร้างคำศัพท์จาก หนังสืออ้างอิงของภาควิชาต่างๆ อาทิเช่น ประวัติศาสตร์ วิทยาศาสตร์ หรือชื่อสถานที่ และหรือตามข้อตกลง ก่อนการเล่น * ควรมีกระดาษ และดินสอ สำหรับเตรียมสะกดคำศัพท์ไว้ด้วยเพื่อความสะดวกในการเล่น
   
  การเริ่มต้นพยัญชนะตัวแรก จะต้องเริ่มต้น ในแนวอ่านขนาน หรือ ในแนวอ่านลง (แนวตั้ง) จากจุดเริ่มต้น คือ ๙ฌ หรือ ฌ๙ เท่านั้น หรือการสะกดคำศัพท์ทั้งคำจะต้องผ่านจุดดังกล่าวเสมอ หมายเหตุ การเล่นเกมวงปริศนาอักษรไขว้ใน “กีฬาภาษาไทย” ผู้เล่นสามารถหยิบเบี้ย สระ และวรรณยุกต์ เพื่อสะกดประสมสร้างคำศัพท์ได้ตามความต้องการของการสะกดสร้างคำศัพท์ที่คิดขึ้น และมีคะแนน ตามกติกากำหนด และเมื่อหยิบมาแล้วไม่สามารถคืนได้) * หากผู้เล่นคนแรก (ผู้เริ่มต้น) ไม่สามารถสะกดสร้าง คำศัพท์ได้ตามที่กติกากำหนด ให้ผู้เล่นลำดับถัดไปเป็นผู้เริ่มต้น และสามารถเปลี่ยนเบี้ยอักษรที่เป็นพยัญชนะ ได้ตามกติกา
   
  ๑.๒ ผู้เล่นคนแรก หรือผู้เริ่มต้น จะได้รับสิทธิ์ในการนำคะแนนรวมทั้งหมดจากการสะกดสร้างคำศัพท์ ทั้งคำ คูณด้วย ๒ ตามกติกาสากล
   
  ๑.๓ ผู้เล่นคนแรก เมื่อสะกดสร้างคำศัพท์เสร็จเรียบร้อย สามารถหยิบ เบี้ยพยัญชนะ ใหม่ได้ตามจำนวน เบี้ยพยัญชนะ ที่ใช้ไป
   
 
  ๒. ผู้เล่นลำดับถัดไป เมื่อถึงรอบของตนจะต้องเขียนสะกดคำศัพท์ หรือนำ เบี้ยพยัญชนะ ที่มีอยู่มาวาง เพื่อสะกดสร้างคำศัพท์ใหม่ โดยจะต้องมีเบี้ยพยัญชนะ ตัวต้น ตัวกลาง หรือ ตัวท้าย ของผู้เล่นคนแรกประกอบในการสะกดสร้างคำศัพท์คำใหม่เสมอ และเมื่อสะกดสร้างคำศัพท์เสร็จเรียบร้อย สามารถหยิบ เบี้ยพยัญชนะ ใหม่ได้ตามจำนวนพยัญชนะที่ใช้ไปเช่นเดียวกัน เล่นสลับกันเช่นนี้ไปตามลำดับจนจบเกม  
     
  ๓. ค่าคะแนน ผู้เล่นที่สามารถสะกดสร้างคำศัพท์ลงบนช่องสีที่กำหนดค่าคะแนน สามารถนำค่าคะแนน รวมของ เบี้ยพยัญชนะ สระ และวรรณยุกต์ มารวมกัน และคำนวนค่าคะแนนเพิ่มตามกติกา  
     
  ๔. การจบเกม สำหรับผู้เล่น ๒ คน หรือ ๔ คน ให้ปฏิบัติตามกติกาการเล่นตามลำดับก่อนหลัง สลับกันไป จนกว่าเบี้ยตัวอักษรที่เป็น พยัญชนะ หมด หรือเบี้ยตัวอักษรที่เป็น พยัญชนะ บนแท่นวางผู้เล่นฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง หมด ผู้เล่นลำดับถัดมาไม่สามารถสะกดสร้างคำศัพท์ได้อีก และหรือในกรณีที่ไม่ผู้เล่นฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง ไม่สามารถ สะกดสร้างคำศัพท์ใหม่ได้ให้ถือว่าเกมเป็นอันสิ้นสุด โดยผู้เล่นลำดับถัดมาสามารถสะกด สร้างคำศัพท์ได้อีกคนละ ๑ ครั้งจนครบรอบ เป็นอันว่าจบเกมสิ้นสุดการเล่น  
     
  ๕. การคิดคะแนน เมื่อสิ้นสุดการเล่นตามกติกา ให้นำคะแนนทั้งหมดที่ได้จากการสะกดสร้างคำศัพท์ มาบวกรวมกัน ลบด้วยคะแนน เบี้ยพยัญชนะ สระ และวรรณยุกต์ ที่เหลืออยู่บนแท่นวาง (ถ้ามี) เป็นคะแนน รวมสุทธิ ผู้ที่ได้คะแนนรวมสูงสุดจะเป็นผู้ชนะ (หรือตามกติกาที่เป็นข้อตกลงก่อนการเล่น)  
     
  หมายเหตุ การขอเปลี่ยนตัวอักษร (เฉพาะเบี้ยพยัญชนะ) ผู้เล่นที่ไม่สามารถเล่นได้ในรอบของตน หรือต้องการ ขอผ่านรอบของตน สามารถขอเปลี่ยน เบี้ยพยัญชนะ ได้คราวละ ไม่เกิน ๗ ตัว โดยไม่เสียคะแนน หรือตาม ข้อตกลงที่กำหนดขึ้นเฉพาะ (ยกเว้นในซองมี เบี้ยพยัญชนะ เหลือไม่ถึง ๗ ตัว ไม่สามารถขอเปลี่ยนได้)  
     
  กติกาพิเศษ  
     
 
  ๑. ในกรณีที่มีผู้ขอเปลี่ยน เบี้ยพยัญชนะ หมายถึง ผู้เล่นขอผ่าน ไม่สามารถนำเบี้ยตัวอักษรที่เป็น พยัญชนะ สะกดสร้างคำศัพท์ได้ สามารถขอเปลี่ยนเบี้ยตัวอักษรที่เป็น พยัญชนะ ได้คราวละไม่เกิน ๗ ตัว
  ๒. ในกรณีที่ผู้เล่นสามารถนำ เบี้ยพยัญชนะ ลงสะกดสร้างคำศัพท์ได้หมดในคราวเดียวกันทั้ง ๙ ตัว ผู้เล่น จะได้คะแนนบวกเพิ่มพิเศษจากคะแนนรวมปกติอีก ๕๐ คะแนน โดยอัตโนมัติ
  ๓. ในกรณีที่ผู้เล่นฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง ไม่แน่ใจในคำสะกดว่าถูกต้องหรือไม่ ผู้เล่นฝ่ายตรงข้ามมีสิทธิ์ขอให้ กรรมการตรวจสอบความถูกต้อง โดยเปิด พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน หรือหนังสืออ้างอิงที่ใช้เป็น บรรทัดฐานเพื่อการพิสูจน์ โดยมีกติกาดังนี้คือ ถ้าคำศัพท์คำนั้นถูกต้อง ผู้ขอให้มีการตรวจสอบจะต้องเสียสิทธิ์ ในการเล่น ๑ ครั้ง แต่ถ้าคำศัพท์ๆ นั้นไม่ถูกต้อง ผู้ถูกตรวจสอบจะต้องยกคำๆ นั้นออก และเสียสิทธิ์ ในการเล่น รอบนั้น (ไม่มีคะแนน และไม่มีสิทธิ์ขอเปลี่ยนเบี้ยพยัญชนะ)
  ๔. ในกรณีที่มีการแข่งขัน คณะกรรมการได้กำหนดเวลาในการใช้ความคิดสะกดสร้างคำศัพท์ของแต่ละฝ่าย ฝ่ายละ ๒๗ นาที รวม ๕๔ นาที หรือตามข้อตกลงที่กำหนดไว้ก่อนการแข่งขันตามความเหมาะสม
  ๕. ในกรณีที่ต้องการตรวจสอบความถูกต้องของคำศัพท์ ที่นำมาสะกดสร้างคำว่าถูกต้องหรือไม่ ให้ยึดถือ พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน หรือหนังสืออ้างอิงที่ทางหน่วยงานราชการรับรองเท่านั้น
   
 
เกมวงปริศนาอักษรไขว้ คือ เกมตอบปัญหาเชาว์ เป็นเกมผสมตัวอักษรที่เกิดจากการตีความคำถาม เพื่อให้ความหมายของคำตอบ ผู้สนใจควรอ่านทำความเข้าใจคำถามทั้งหมดในแต่ละหัวข้อ แล้วพิจารณาหาคำตอบที่ง่ายก่อน ทดลองเขียนสะกดคำศัพท์บรรจุลงในช่องที่กำหนดด้วยดินสอ จากนั้นหาคำตอบถัดไปจากตัวสะกดที่มีแล้ว คำตอบที่ถูกต้องจะสามารถสังเกตได้ว่า "อักษรตัวหน้า(ตัวแรก) ตัวกลาง หรือตัวสุดท้ายจะสามารถเชื่อมต่อกันได้ทั้งในแนวอ่านขนาน และในแนวอ่านลง ซึ่งจะต้องเป็นอักษรตัวเดียวกัน การเปิดพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตสถาน จะให้คุณประโยชน์มาก